یافتههای علمی درباره نقش بازی در تقویت مهارتهای شناختی
قبلاً در مورد روش یک گیمر (Gamer) برای حل مسائل و رویکرد بازی اشاره کردیم:
حل مسائل زندگی به روش گیمرها یا دکترها؟ تبدیل استرس به انرژی و قدرت
با توجه به اینکه بسیاری از ما اساساً بازی را جدی نمیگیریم، بد نیست نگاهی بیندازیم به پژوهشهای انجام شده در این زمینه.
در زیر تعدادی از تحقیقات علمی مربوط به روش گیمرها برای حل مسائل را لیست کردهایم.
مطالعات علمی درباره قدرت گیمرها در حل مسئله
در اینجا مجموعهای از تحقیقات علمی (به زبان انگلیسی) آورده شده که نشان میدهند بازیهای ویدیویی تا چه اندازه میتوانند در تقویت مهارتهای فکری، تصمیمگیری و حل مسئله مؤثر باشند:
1. آیا بازیهای ویدیویی میتوانند مهارتهای حل مسئله دانشجویان را بهبود دهند؟
این مطالعه ارتباط مثبت بین بازی کردن و افزایش توانایی حل مسئله در بین دانشجویان را بررسی میکند.

2. قدرت بازی: چگونه بازیهای ویدیویی مهارتهای حل مسئله را تقویت میکنند
تحقیقات نشان میدهند که بازیهای ویدیویی میتوانند مهارتهای تحلیلی و تفکر انتقادی را تقویت کنند.
- این مقاله توضیح میدهد چگونه بازیهای آموزشی با ایجاد چالشهای جدید و موقعیتهای پیچیده، بازیکن را به تفکر و آزمایش وادار میکنند.
3. چگونه بازیهای ویدیویی میتوانند مهارتهای حل مسئله را بهبود دهند
این مقاله به فواید ذهنی بازی میپردازد و نشان میدهد چگونه بازیها ابزار مؤثری برای توسعه تفکر استراتژیک، تصمیمگیری و تحلیل مسائل هستند.
4. دوستی و حل مسئله: چگونه بازیهای ویدیویی به نوجوانان آمریکایی کمک میکنند
گزارشی که نشان میدهد درصد قابلتوجهی از نوجوانان باور دارند بازیهای ویدیویی مهارتهای حل مسئله و روابط اجتماعیشان را تقویت کرده است.

5. توسعه شناختی بهعنوان یکی از فواید بازیهای ویدیویی
این مقاله توضیح میدهد چگونه بازیها با ارائه مسائل پیچیدهتر در هر مرحله، مغز را برای حل مسئله و توسعه استراتژیها تمرین میدهند.
6. فراتر از سرگرمی: تأثیر بازیمحور کردن (Gamification) بر تفکر انتقادی و حل مسئله
تحقیقی درباره اینکه چگونه مکانیزمهای گیمیفیکیشن میتوانند تأثیر قابلتوجهی بر رشد مهارتهای شناختی و تصمیمگیری داشته باشند.
7. مطالعهای که نشان میدهد بازی کردن باعث بهبود روابط اجتماعی و مهارت حل مسئله میشود
مطالعه دانشگاه Saint Edward’s نشان میدهد که بازیهای ویدیویی به مدت دو ساعت در روز میتواند به بهبود روابط دوستانه و اجتماعی کمک کند.
8. رسانه و توسعه سرمایه انسانی: آیا بازیهای ویدیویی میتوانند مهارتهای شناختی را تقویت کنند؟
این تحقیق نشان میدهد که بازی کردن میتواند مهارتهایی همچون حل مسئله، استدلال انتزاعی و منطق فضایی را ارتقاء دهد.
9. XBadges: شناسایی و آموزش مهارتهای نرم از طریق بازیهای تجاری
پروژهای تحقیقاتی که بررسی میکند چگونه بازیهای تجاری میتوانند مهارتهای نرمی مانند پشتکار، استدلال فضایی، و ریسکپذیری را آموزش دهند.
اگر به این موضوع و به طور کلی به تاثیر مثبت بازی روی زندگی علاقه دارید، دیدن ویدئوی Ted Talk زیر از یک روانشناس () را پیشنهاد میکنیم:

جِین مک گونیکال: بازی کامپیوتری که می تواند ۱۰ سال عمر بیشتر به شما دهد
با بررسی این موارد، خواهیم دید که بازیهای ویدیویی فقط برای سرگرمی یا فرار از کارها یا اضطراب نیستند. آنها مهارتهای شناختی مانند تفکر انتقادی، برنامهریزی استراتژیک و تصمیمگیری را به شکلی تقویت میکنند که در بسیاری از موارد از روشهای آموزشی سنتی چنین مهارتهایی اثربخش تر هستند.
گیمرها با بازی کردن (چه حل معماهای پیچیده باشد، چه سازگار شدن با چالشهای غیرمنتظره یا تقویت مهارتهای تحلیلی) مغزشان را برای نوعی تفکر و رفتار متفاوت آموزش میدهند.
با بررسی این پژوهشها خواهیم دید که یکی از بهترین روشهای ارتقاء و تقویت ذهن، بازی کردن یا نزدیک کردن زندگی واقعی به بازی است.
در آینده بیشتر درباره این موضوع صحبت خواهیم کرد.

من در لین مورد تحقیق کردم :
خلاصه فواید بازیهای ویدیویی برای حل مسئله:
تقویت تفکر تحلیلی
افزایش سرعت پردازش اطلاعات
بهبود تصمیمگیری در فشار زمانی
ارتقای خلاقیت و تطبیقپذیری شناختی
توسعه تفکر استراتژیک و بلندمدت
هم چنین این موارد هم میتونه مکمل این تحقیقات علمی ذکر شده در بالا باشه:
1. افزایش عملکرد در حل مسائل پیچیده
2. توسعه تفکر انتقادی و انعطافپذیری شناختی
3. بازیهای نقشآفرینی (RPG) و حل مسئله
4. مدیریت منابع و تصمیمگیری در زمان واقعی (Real-Time Strategy Games)
5-یک مطالعهای معروف از دانشگاه Rochester (Green & Bavelier)
سلام علیرضا جان، ممنونم بابت مرور این موارد
خودت تجربه شخصی در مورد بازی و اثرات اون داشتی؟
سلام هیوا جان. در خصوص بهبود تصمیم گیری در فشار زمانی، وقتی مدرسه و امتحانات از همین تکنیک استفاده کردم. الانم توی سرعت گیرهای زندگی و با زمان محدودی که برای تعیین تکلیف کردن یه مساله دارم از تکنیک بازی استفاده میکنم.موارد دیگه ای هم هست مثل همین ارتقای خلاقیت و تطبیق پذیری که در مواجه با مشکلات و موانع انجام می دم
با این مقدمه شروع کنم، که من کامل مقالات رو مطالعه نکردم و آنچه که تجربه خودم هست با یک نگاه غیر دقیق و غیر تخصصی رو دارم به اشتراک میذارم. و از این بابت معذرت می خوام.
به نظرم اول باید تمرین کرد برای فاصله انداختن بین خود با افکار و احساسات و رفتار خود و شرایط و موقعیتی که به نظر میرسه تهدیدی برای ما یا شاید برای بقا و امنیت ماست.
یکی از دلایلی که به ذهن من می رسه در ارتباط با اینکه چرا گیمر ها در مقایسه با پژوهشگران برجسته، که در نوشته قبلی بهش پرداختین ، می تونن این مسائل پیچیده رو سریع تر حل کنند. به این دلیل که، اونها فقط بر فرایند حل مسئله تسلط دارند و از طرفی ، متخصصان به دلیل سالها کار و مطالعه در اون زمینه خاص ، حافظه شون آغشته شده به یک سری اطلاعات و نگرش های خاص. برای مثال ما می بینم در روانشناسی هم برای درمان تروماها با روش هایی مثل EMDR ، فرد رو در یک فاصله ای با اون خاطره و وضعیتی که باعث ایجاد تروما شده قرار میدن ، تا بتونه اون رو، باز روایت کنه و حافظه شو از اون روایت های قبلی رها کنه. گیمر حافظه ای در ارتباط با یک چالش واقعی نداره ، چرا که همیشه در یک بازی بوده و با چالش هایی مواجهه شده با آگاهی از اینکه این یک بازی هست و بازی تهدیدی برای بقا و زنده نبودن گیمر نیست. یکی از گرفتاری های ما اینه وقتی شرایط اضطراب آوری پیش میاد ، نمی تونیم فاصله ای بین خودمون و اون شرایط ببینیم. باهاش یکی میشیم. به دلیل حافظه مون و نقشی که در بقای ما داشته طبق نظریه تکامل . این موضوع برای من هنوز جای ابهام داره و مشتاقم می کنه برای مراحل بعدی این موضوعی که شما بهش پرداختین.
پی نوشت : روشی که من چند ساله به کار می برم برای فاصله انداختن و نیفتادن سریع توی حافظه شرطی شده و واکنش گری ، مایندفولنس و مدیتیشن بوده اما همچنان یه وقتایی به اصطلاح از کوک خارج میشه.
سلام سارا جان،
به موضوع جالبی اشاره کردی،
این مکث و تامل برای انتخاب کنش خلاقانه و کارآمد (به جای واکنش تکراری) شاید تنها ابزار ما برای شکستن الگوهای قبلی و امتحان کردن راه های جدید هست.
مفهوم unblending در IFS هم مرتبط هست به این موضوع. مدیتیشن و خیلی از تکنیکهای دیگه میتونن کمک کنن که خودمون رو از overwhelm شدن توسط هیجانات و محیط و اینها جدا کنیم تا بهتر واقعیت رو ببینیم و تصمیم بهتری بگیریم.
باز هم برویم سر بازی کسب و کار خودم
من جدیدا فکری به ذهنم خطور کرد که می توانم با قالب سیلیکونی قطعات کمیاب لاستیکی و پلاستیکی و امثالهم را در صنایع مختلف بسازم
اما مهم انتخاب سوژه تولید و مهم تر اینکه بازار چقدر به آن نیاز دارد و چه تعداد ؟
بعد نقد سوژه شروع شد نقد و تحلیل شکل ساخت قالب و نوع و جنس قالب و مکان بازار یابی آیا سنتی باشد یا دیجیتال یا ترکیبی ؟
برنامه ریزی خیلی سختی دارد اینکه چه میزان باید هزینه کرد ؟ و چقدر احتمال آسیب و شکست در طرح تولید هست ؟
تصمیم گیری ها در هر زمینه خیلی مشکل است چون نوع و شکل ساخت در کل بازار ایران بسیار نادر است و دانش و مهارت خاصی را می طلبد
و بازی ادامه دارد
در ادامه، در قالب ده ها نوشته و درس، در مورد بازی های زندگی صحبت میکنیم. طبق اون ادبیات و مدل، ایده ای که گفتید احتمالاً یک quest هست که بخشی از یکی از شش گام بازی هست.
چون موضوع مفصله نمیشه اینجا بیانش کرد ولی امیدوارم با گفتن اون گام ها بتونیم چنین پروژه هایی رو بهتر مدل کنیم و راه حل براشون پیدا کنیم.
راستی شاید این نوشته ها هم براتون جالب باشه:
دوره آموزش کارآفرینی | راهنمای راه اندازی و مدیریت کسب و کارهای کوچک
کارآفرینی در ایران و علتهای شکست آن | فایل صوتی برای دانلود
هدفم اینه که ضرفاً سرنخ بدم خودتون بقیه مطالب متمم در مورد این موضوعات رو اگه براتون جالب بود پیدا میکنید.
یه نکته شخصی هم در نهایت اضافه کنم
در شرایط جدید من به شخصه از شروع کارهای جدید میترسم و ترجیح میدم روشهای قدیمی که جواب دادن رو تقویت کنم. هم به خاطر ریسک های زیاد بازار فعلی ایران و هم به دلیل کمبود انرژی و منابع لازم و البته خوش بینی هایی که معمولاًٌ دردسر برام درست میکنن. اگر شما با تجربه وسیعی که دارید بتونید چنین پروژه ای رو با موفقیت جلو ببرید تحسین برانگیزه اما ریسکش کم نیست مخصوصا وقتی تیم و منابع مالی و زمان و بقیه منابع مون محدود باشن.
به هرحال خودتون بهتر میدونید قدم اول اینه که بازار رو ارزیابی کنید و بسنجید قبل از تهیه محصول (مثلا به روش تست مامان)
برای اینکه این موضوع رو به بحث بازی ویدئویی ربط بدهیم بد نیست اشاره بکنیم به بازی هایی مثل Little Big Workshop یا بازی Game Dev Tycoon یا Startup Company که مربوط به ساخت محصول و بیزنس و ارائه به مارکت و بازار هست.